بِرَنج : ( معرب ، ا ) . تخمى است مسهل بلغم ، معرب برنگ كه بيشتر از كابل آرند . ( منتهى الارب ) . ر . ك - : برنج كابلى و برنگ . بِرِنج : ( ا ) . يك نوع از غله كه در اراضى مرطوب ممالك حاره زراعت مىشود و يكى از حبوب نشاسته اى است كه اغذيهء نيكو از آن ترتيب مىدهند . بِرِنج : ( معرب ، ا ) . معرب پرنگ كه به هندى پتيل گويند و آن مس و جست ( ؟ ) ممزوج باشد . ( غياث ) . به تازى آن را ارزيز نامند ، و ترجمهء « شبله » كه به هندى كافسه و بتيل گويند . ( شرفنامهء منيرى ) . شَبَه . ( بحر الجواهر ) . آلياژى از مس و قلع و روى ( به نسبت 67 قسمت مس و 23 قسمت روى ) . و گاهى سرب ، و از آن ابزارهاى مختلف مانند سماور و سينى و غيره سازند . ( فرهنگ فارسى معين ) . در اغلب جاهاى كتاب مقدس برنج مذكور است و بلاشك قصد از مس مىباشد چون كه برنج تركيبى است از مس و روى و در قديم الايام اطلاعى از اين تركيب نداشتند ، هر چند كه معرفت تام و تمامى در قديم دربارهء برونز كه تركيبى از مس و حلبى است به هم رسانيده از آن اسلحه و زينت آلات مىساختند . برنج براى صافى ها ، اسلحه ، پول ، و آلات موسيقى به كار مىرود . ( قاموس كتاب مقدس ) . عطارد دلالت كند بر پيروزه و برنج و آنچه بر وى كتابت زده بود . . . چون دينار و درم . ( التفهيم ) . [ مشترى دلالت دارد بر ] ارزيز و قلعى و سپيد روى و برنج نيك . ( التفهيم ) . برنج زرد : برنج زردرنگ از دمشق برنج زرد خيزد . ( حدود العالم ) . بَرَنجين : ( ا ) . برنجن . حلقه اى از طلا و نقره كه زنان در دست و پا كنند . ( برهان ) . بُزاق : ( ع . ا ) . مجموعهء ترشحات غدد بناگوشى و زيرفكى و زيرزبانى و ساير غدد ريز موجود در مخاط دهان كه در محيط دهان انجام مىگيرد و عمل اصلى آن مرطوب كردن غذا و تأثير شيميايى روى مواد قندى و قابل هضم كردن آن است . ( فرهنگ فارسى معين ) . لعاب دهان . كف دهن . ( غياث اللغات ) . بَسيط : ( ع . ص ، ا ) . گسترده . ج بُسُط و بسائط . ( منتهى الارب ) . چيزى كه فراخ باشد . ( غياث ) . در لغت به معنى مبسوط يعنى منشور مانند زمين واسع . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . ساده . تجزيه ناپذير . مقابل مركب : و يشرب حزنبل بسيطا . « 1 » در اصطلاح حكما

--> ( 1 ) . ابن بيطار ، ج 2 ، ص 20 .